Narenciye ailesinin en popüler üyesi olan limon, temelde asit oranlarına ve botanik kökenlerine göre temel gruplara ayrılır. Mutfaklarda görmeye alışkın olduğumuz keskin ve yüksek asitli ekşi limonlar, daha yumuşak bir tat profili çizen tatlı limonlar ve farklı narenciye türlerinin birleşimiyle doğan melez limon grupları, bu zengin yelpazenin temel taşlarını oluşturur.

Türkiye'de Yetişen Limon Çeşitleri

Farklı ve Egzotik Limon Çeşitleri

Türkiye'nin narenciye üretiminde adeta omurga görevi gören Kütdiken, ülkemizde en çok yetiştirilen ve ihraç edilen türlerin başında gelir. İnce ve pürüzsüz kabuğunun altında barındırdığı yüksek asitli, bol miktardaki suyu, onu evlerin vazgeçilmezi yapar. Klasik salata soslarından geleneksel tencere yemeklerine kadar her alanda kusursuz bir performans sergiler.

Bu türün en büyük avantajlarından biri de dayanıklılığıdır. Hasat edildikten sonra uygun koşullarda aylarca bozulmadan saklanabilen Kütdiken, doğal mağaralarda veya soğuk hava depolarında bekletildiğinde kabuğu incelerek çok daha sulu bir yapıya kavuşur. Bu özelliği sayesinde yılın her dönemi tezgahlarda taze ve kaliteli formda bulunabilir.

Mersin'in Erdemli ilçesiyle özdeşleşen Lamas, Türkiye'nin en kaliteli ve prestijli yerel türlerinden biridir. Kendine has silindirik yapısı ve uç kısmındaki belirgin çıkıntısıyla diğer türlerden ilk bakışta kolayca ayırt edilebilir. Orta büyüklükteki meyveleri son derece pürüzsüz, parlak sarı bir kabuğa sahiptir.

Aroması oldukça yoğun, suyu ise fazladır. Özellikle kesildiğinde etrafa yayılan ferahlatıcı kokusu, onun kalitesini hemen ele verir. Kabuğunun kalitesi, rendelenerek kullanıldığı tatlı ve pastalarda üst düzey bir lezzet elde edilmesini sağlar.

Doğu Akdeniz bölgesinin bereketli topraklarında sıkça rastladığımız Enterdonat, sıradışı fiziksel yapısıyla dikkat çeker. Alışılmışın dışındaki uzun ve silindirik formu, iri cüssesi ve genellikle yeşile çalan açık sarı rengi, ona oldukça karakteristik bir görünüm kazandırır. Erken hasat edilen bir tür olduğu için sezonun ilk taze narenciye ihtiyacını büyük oranda karşılar.

Kalın sayılabilecek kabuğuna rağmen iç kısmı muazzam derecede suludur. Bol suyu nedeniyle profesyoneller tarafından, özellikle restoran mutfaklarında ve marinasyon işlemlerinde sıklıkla tercih edilir.

Aslında geleneksel bir limon ile tatlı bir portakalın doğal melezi olan Mayer, narenciye dünyasının en tatlı sürprizlerinden biridir. Pürüzsüz, ince ve koyu sarıdan turuncuya dönük kabuğuyla görsel olarak da standart türlerden farklılaşır.

Keskin ve yakıcı bir asit yerine, damakta yumuşak ve tatlımsı bir iz bırakan harika bir aroması vardır. Bu özelliği, onu asiditenin düşük tutulmak istendiği özel tatlı tarifleri ve dengeli soslar için mükemmel bir alternatif yapar.

Ağacının bodur yapıda olması ve soğuk hava dalgalarına karşı gösterdiği direnç, onu evlerde ve balkon saksılarında yetiştirmek için en popüler aday konumuna getirmiştir.

Adından da anlaşılacağı üzere doğanın en cömert ağaçlarından birine sahip olan Yediveren, yılın hemen her dönemi üzerinde hem çiçek hem de meyve barındırabilen nadir türlerdendir. Orta kalınlıktaki kabuğunun altında sakladığı yoğun suyu ve dengeli asit oranıyla günlük kullanım için son derece ideal bir profili vardır.

Sürekli hasat imkanı sunması, hem ticari üreticiler hem de ev bahçeciliği yapanlar için kesintisiz bir taze narenciye kaynağı anlamına gelir.

İncecik kabuğu ve eşsiz kokusuyla narenciye tezgahlarının en narin üyelerinden biri olan Kıbrıs limonu, özellikle aromatik zenginliği arayanların favorisidir. Suyu oldukça boldur ve sıkıldığında geride neredeyse hiç posa bırakmaz. Keskin ama bir o kadar da tazeleyici kokusu, özellikle sıcak yaz günlerinde hazırlanan soğuk içeceklere ve zeytinyağlı Ege yemeklerine benzersiz bir karakter katar.

Canlı yeşil rengi ve küçücük boyutuyla devasa bir lezzet sunan Lime, narenciye ailesinin en asidik üyelerinden biridir. Genellikle çekirdeksiz bir yapıda olması, kullanım kolaylığı sağlar.

Dünya genelinde özellikle miksoloji kültürünün yapı taşıdır. Ünlü soğuk içeceklerin imza lezzeti olmasının yanı sıra, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya mutfaklarında deniz ürünlerinin marine edilmesinden acılı sosların dengelenmesine kadar çok geniş bir yelpazede kullanılır.

Marketlerde veya manavlarda gördüğümüz o klasik, pürüzsüz, oval şekilli ve parlak sarı limonun ta kendisidir. Dünyada üretimi en yaygın yapılan tür olan Eureka, kalın sayılabilecek kabuğu ve klasik, keskin ekşi tadıyla narenciye standardını belirler.

Dünyanın farklı bölgelerinde farklı zamanlarda hasat edilebildiği için küresel pazarda yılın her günü taze olarak bulunabilir. Kesintisiz tedarik zincirinin en güçlü halkasıdır.

İlk bakışta bir greyfurtu andıran cüssesiyle görenleri şaşırtan Ponderosa, ağaçkavunu ile limonun genetik bir mirasıdır. Çok kalın ve pürüzlü kabuğunun ardında bol miktarda klasik, ekşi limon suyu barındırır. Sadece bir veya iki adet Ponderosa kullanarak kalabalık misafirler için litrelerce taze limonata hazırlamak mümkündür.

İlginç görünümü ve melez yapısıyla egzotik meyve tutkunlarının her zaman ilgisini çeker. Ev ortamında büyük saksılarda bakılabilse de soğuğa pek dayanıklı değildir.

Turunçgillerle yapılan doğal bir melezleme sonucu ortaya çıkan Volkamer, kesildiğinde ortaya çıkan hafif kırmızımsı meyve etiyle sıradan narenciyelerden ayrılır.

Ziraat dünyasında meyvesinden ziyade ağacının inanılmaz direnciyle bilinir. Toprak altı hastalıklarına karşı gösterdiği üstün dayanıklılık, bu türü diğer narenciye fidanları için mükemmel bir anaç kök haline getirmiştir. Ancak hafif acımsı ve farklı aromaya sahip meyveleri de yerel mutfaklarda spesifik tarifler için kullanılmaya devam etmektedir.

Doğanın en büyük sanatsal dokunuşlarından biri olan Buddha'nın Eli, parmak şeklinde uzanan parçalı dokusuyla oldukça ilgi çekici bir görünüme sahiptir. Asya kökenli bu bitkinin meyvesinin içinde damla su veya çekirdek bulunmaz; tamamen kabuktan ve beyaz liflerden oluşur.

Tüm gücü kabuğundaki uçucu yağlardadır. Özel tatlılarda, şekerlemelerde ve lüks gastronomi sunumlarında muazzam kokusu nedeniyle gramla kullanılır.

Limon, mandalina ve greyfurtun tek bir bedende vücut bulmuş hali gibi olan Yuzu, Asya mutfağının özel bir ürünüdür. İnanılmaz derecede karmaşık, çiçeksi ve asidik bir tat profili çizer.

Meyvenin kendisi az su verir ancak o birkaç damla su ve rendelenen kabuğu, en basit sosları bile unutulmaz bir tabağa dönüştürebilir. Dünyaca ünlü şeflerin mutfaklarında sıkça yer verdiği bu meyve, zor yetişmesi nedeniyle oldukça değerlidir.

Dış kabuğundaki sarı ve yeşil çizgiler ona adeta bir karpuz görünümü verirken, kesildiğinde ortaya çıkan uçuk pembe etli yapısı görsel bir şölen sunar. Eureka türünün tamamen doğal bir mutasyonu olan bu çeşit, standart türlere kıyasla daha yumuşak, hafif çiçeksi notalara sahip bir su barındırır.

Özellikle butik pembe limonata yapımında, lüks içecek süslemelerinde ve şık tatlı tabaklarında estetik amaçlı olarak sıklıkla tercih edilir. Ağacının yapraklarının da yeşil-beyaz renklerde olması peyzaj açısından ona ayrı bir değer katar.